Ja maar bij ons ... , het verhaal achter de VSV cijfers

Blogpost
07-10-2013    Redactie    Nieuwsberichten

Rita Pierson
“Every child deserves a champion—an adult who will never give up on them, who understands the power of connection, and insists that they become the best that they can possibly be.” - Rita Pierson

Terug naar de essentie? Retro? Vintage? Geef het een naam, maar waar het om gaat is het verhaal achter de Voortijdig School Verlaten (VSV) cijfers. v van jongeren die de stempel VSV’er krijgen na het stoppen met een MBO opleiding. Ik ben, in de regio zuid-oost Brabant op zoek naar die verhalen!

‘In 10 jaar tijd is de uitval gehalveerd. We zijn goed op weg de doelstelling om in 2016 maximaal 25.000 nieuwe VSV' ers te hebben te halen.’ Mooie woorden, maar na een periode van relatief gemakkelijke interventies in de aanpak van VSV zijn we nu aangekomen bij de ‘harde kern'. Hoe dichter bij de doelstelling hoe complexer de problematiek, aldus de minister.

Reden voor een andere aanpak!
Door het verhaal van elke individuele vsv’er te achterhalen, middels belacties (saved by the bell), dossieronderzoek, enquetes, etc kwam ik samen met mijn collega's van het project VSV (http://aanvalopschooluitval-zob.nl) tot de volgende conclusies:

• Niet alle verzuimers vallen uit, maar alle uitvallers verzuimen.
• Iedere student die uitvalt wordt als apart incident gezien en niet als symptoom van de manier van begeleiden van de opleiding.
• De opleiding noemt uitvalredenen die persoonsgebonden zijn, de student noemt uitvalredenen die instellingsgebonden zijn.

In haar brief van februari 2013 over de aanpak voortijdig schoolverlaten noemt de minister de eerste 2 punten ook (http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/02/12/kamerbrief-over-aanpak-voortijdig-schoolverlaten.html). Het jaarlijkse ROA onderzoek (http://www.roa.unimaas.nl/pdf_publications/2013/ROA_F_2013_3.pdf) laat zien dat de schoolgerelateerde oorzaken zoals bijvoorbeeld 'de opleiding was slecht georganiseerd' de vaakst genoemde belangrijkste reden voor voortijdige uitval is. Geen schokkende en nieuwe ontdekkingen dus.

Echter de docenten, teamleiders van de betreffende MBO opleidingen ervaarde dit wel degelijk als schokkend. Nu de conclusies gaan over de eigen opleiding, het eigen onderwijsteam en belangrijker nog de eigen studenten die zij bij naam kennen komt het wel heel dichtbij. Het vaak aangehaalde argument: Ja, maar bij ons … geldt niet meer.  Een belangrijke vierde conclusie draagt daaraan bij: Per opleiding zijn er opleidingsspecifieke uitvalredenen gevonden.

Nu is het te laat
Neem Lucas, een 17-jarige jongen die een de MBO opleiding volgt. Heel bewust kiest hij voor BBL en kan zijn beroepskeuze goed onderbouwen. Toch komt hij terecht bij een loopbaanadviseur met de vraag om een herorientatie op beroep en passende opleiding. Hij kan voor zijn BBL opleiding geen werkplek vinden, hulp vanuit school is er nauwelijks. Wel krijgt hij een BOL aanbod en doet dat dan maar. Lucas is een doener, een praktijkjongen, kan niet stilzitten, beetje verlegen en wil graag geld verdienen. Zijn poging de BOL te doen strandt. Hij loopt met zijn schoolopdrachten hopeloos achter op zijn klasgenoten omdat hij later is ingestroomd en er geen maatwerk geleverd kan worden, bovendien kan hij geen stageplek vinden. Door deze negatieve ervaringen besluit hij te stoppen. Hij geeft aan dat hij waarschijnlijk wel zijn diploma had kunnen halen met een beetje meer hulp van zijn opleiding om een BBL werkplek te vinden. In zijn beleving is er geen hulp geweest. Maar nu is het te laat, hij wil niet meer naar school.

Natuurlijk had ik ook een heel ander verhaal kunnen vertellen, over moeilijke thuissituaties, demotivatie, problematiek rondom allochtonen, taal- en reken zwakke studenten of psychosociale problemen. Deze verhalen kom ik ook dagelijks tegen. Maar waar het mij om gaat is de kloof tussen studenten en onderwijsgevenden wat kleiner te maken. Luister naar elkaar. Vertel samen het werkelijke en eerlijke verhaal. Ga uit van de beleving van de student en check je aannames. Duik niet weg als het moeilijk of confronterend wordt. Dat neemt niet weg dat de student ook een eigen verantwoordelijkheid heeft en de opleiding de taak heeft op te leiden tot een beroep.  

Een pleidooi dus om te spelen in de regen en samen met je collega's, studenten en ouders te komen tot nieuwe manieren om voortijdig schoolverlaten terug te dringen.

Een voorbeeld van een nieuwe manier om VSV terug te dringen vinden we in het belang van ouderbetrokkenheid. Een opleiding uit het project kwam tot de conclusie dat zij nog nooit de ouders gevraagd hadden wat zij van de opleiding verwachten. Dit was uiteraard de eerste vraag die gesteld werd tijdens de volgende ouderavond. Wat simpel zul je misschien denken. Doe het maar eens!

Een andere opleiding kwam er tijdens een verzuimenquete achter dat 30% van de studenten te laat op school komt omdat ze 's avonds niet op tijd naar bed gaan. Dit vermoeden bestond al maar nu geeft de student het zelf aan. Omdat de school niet de verantwoordelijkheid heeft ervoor te zorgen dat de student op tijd naar bed gaat, zijn de ouders ingeschakeld. Nu kan de docent zeggen: Uw kind geeft zelf aan dat...'.

Deze onderwijsgevenden hebben in de spiegel gekeken en daar iets mee gedaan. Ik daag je uit om hetzelfde te doen. Doe het maar: Kijk eens in de spiegel en stel jezelf de vraag: Heb ik er echt alles aan gedaan om mijn studenten succesvol te laten zijn?! Deel je verhaal, ik ben nieuwsgierig!

• Zie voor meer maatregelen om vsv terug te dringen de inspiratielijst:
 http://aanvalopschooluitval-zob.nl/inspiratielijst.html

• Wil je deze blog in een prezi zien ga dan naar:
 http://prezi.com/wgbgit99hzv1/voortijdig-schoolverlaten/

Over Floortje van der Meer:
Floortje heeft haar eigen bedrijf 'Pop-up coach' in jongerencoaching en onderwijsadvies. Momenteel actief bij het regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2012-2015 in de regio zuid-oost Brabant als inhoudelijk adviseur voor de projectleiders. Daarnaast is zij werkzaam bij Summa College als adviseur studentenbegeleiding.
Je kunt haar volgen via LinkedIn: http://www.linkedin.com/in/floortjevandermeer
en via Twitter: @floortjevdmeer