Signalen van studenten leren lezen

Voorbode van VSV!
27-08-2014    Redactie    Nieuwsberichten

Iedere docent in het mbo heeft een praktijktheorie over het vroegtijdig signaleren van VSV. Een docent verwoorde het vormen van de praktijktheorie als volgt: ‘Je leert door schade en schande. Als docent wil je toch altijd het beste voor je deelnemers. Als het dan een keer niet lukt, baal je en probeer je na te gaan wat je had kunnen doen.’ De docent staat voor de moeilijke taak om betekenis te geven aan het geheel van signalen. Tijdens de laatste inspiratiebijeenkomst gingen we hierover met elkaar in gesprek.

Tijdens de inspiratiebijeenkomst kwamen vele voorbeelden, uitspraken, gedragingen van studenten ter sprake. Wat vooral blijkt is dat de praktijktheorie van docenten niet alleen bestaat uit losse signalen. Het gaat volgens de docenten juist om het kunnen leggen van relaties tussen losse signalen.  

Signaleren binnen eigen handelingsruimte
Docenten zijn vooral bezig zijn met de signalen waarop ze zelf invloed kunnen uitoefenen dus binnen hun eigen handelingsruimte. Signalen als studievoortgang en gedragsmatige betrokkenheid geven docenten daardoor veel meer aandacht. Dit wordt ook bevestigd door onderzoek. Het leven van de student buiten de klas, de mate waarin schoolkenmerken passen bij de student en de betrokkenheid van de student bij het onderwijs blijven vaak onderbelicht. Daardoor verdwijnen de zogenaamde ’opstappers’ geruisloos, ogenschijnlijk zonder noemenswaardige probleemgeschiedenis, uit het onderwijs.

Gedragsmatige betrokkenheid
Er zijn allerlei gebieden waarop een student signalen kan afgeven, leerproces, betrokkenheid (sociaal en gedragsmatig), persoonlijke omstandigheden, maar ook gezondheidsproblemen, leefproblemen, tijdsgebrek en sociaal kapitaal. Uit een dossieronderzoek binnen het Summa College bijvoorbeeld, bleek dat gedragsmatige betrokkenheid bij alle VSV-ers een signaal is geweest. Dat uitte zich in (ongeoorloofd) verzuim (100% match) en switchen tussen verschillende opleidingen. 

Niets doen
Docenten geven aan wel altijd hun ogen en oren open te hebben, maar systematisch aantekeningen maken van die observaties, doen docenten niet. De docenten proberen de observaties te onthouden en gebruiken ze bij formele en informele contacten maar als een docent niet weet wat hij met een signaal moet doen, doet hij er niets mee.

Handig hulpmiddel
Dossiers benoemen vaak wel signalen maar geven geen handreikingen hoe in de praktijk te handelen en docenten vinden de gegevens dan niet bruikbaar. Hier vind je een hulpmiddel om signalen te registreren. Je kunt op basis van deze structurele observatie je praktijkkennis verankeren, uitbreiden en met alle bij de student betrokken professionals delen.

Meer lezen?
Hier kun je de publicatie van ECBO, ’Signaleren van vroegtijdig schooluitval; inzichten van en voor de praktijk’ downloaden.